Το Μόναχο, μια πόλη πλούσια σε ιστορία και αρχιτεκτονική, διατηρεί περήφανα τρεις από τις αρχικές της μεσαιωνικές πύλες, οι οποίες κάποτε αποτελούσαν μέρος του οχυρωματικού τείχους της πόλης. Αυτές οι πύλες δεν είναι απλώς ιστορικά μνημεία, αλλά ζωντανά σημεία αναφοράς που ενώνουν το παρελθόν με το παρόν.
Βέβαια αυτό που βλέπουμε σήμερα δεν είναι η πλήρης μεσαιωνική μορφή των πυλών, αλλά κυρίως τα κεντρικά τμήματα ή ανακατασκευές τους.
Οι πύλες ήταν μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου και πιο πολύπλοκου οχυρωματικού συστήματος που περιλάμβανε ψηλούς πύργους, τείχη και περίπλοκες αμυντικές κατασκευές.
1. Karlstor (Καρλστορ)
Γνωστή και ως Stachus Tor λόγω της τοποθεσίας της στην πλατεία Karlsplatz (Stachus), η Karlstor είναι η δυτική πύλη της παλιάς πόλης. Χτισμένη τον 14ο αιώνα, υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά αποκαταστάθηκε πιστά στη μεταπολεμική περίοδο. Σήμερα, τα δύο πλευρικά της κτίρια στεγάζουν καταστήματα και χώρους εστίασης, ενώ η ίδια η πύλη σηματοδοτεί την είσοδο στην πεζοδρομημένη ζώνη του κέντρου.
Η Karlstor καταστράφηκε σε μεγάλο βαθμό από μια έκρηξη πυρίτιδας το 1791. Αυτό που βλέπουμε σήμερα είναι μια ανακατασκευή που έγινε το 1861, στην οποία αφαιρέθηκαν οι πλαϊνοί πύργοι της.
2. Sendlinger Tor (Σέντλινγκερ Τορ)
Η Sendlinger Tor, η νότια πύλη της πόλης, ξεχωρίζει με την απλή αλλά επιβλητική της ομορφιά. Όπως και οι άλλες πύλες, χτίστηκε τον 14ο αιώνα, αλλά ανακαινίστηκε τον 19ο αιώνα, αποκτώντας τη σημερινή της μορφή με τους δύο πύργους και την κεντρική αψίδα. Σήμερα αποτελεί ένα πολυσύχναστο κόμβο μέσων μαζικής μεταφοράς και σημείο συνάντησης, οδηγώντας στην καρδιά της συνοικίας Sendling.
Η Sendlinger Tor απλουστεύτηκε σημαντικά. Το κεντρικό της τμήμα ανακατασκευάστηκε το 1860, ενώ οι πλαϊνοί της πύργοι είχαν μειωθεί σε ύψος ή είχαν αφαιρεθεί νωρίτερα, ως μέρος της αναδιαμόρφωσης της πόλης.
3. Isartor (Ιζαρτόρ)
Η Isartor είναι η ανατολική πύλη και η μοναδική από τις τρεις που διατηρεί ακόμα τον κεντρικό της πύργο, δίνοντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του πώς έμοιαζαν κάποτε οι πύλες του Μονάχου. Στον πύργο της πύλης φιλοξενείται σήμερα ένα μικρό μουσείο αφιερωμένο στον κωμικό Karl Valentin, ενώ στην πρόσοψη του κεντρικού πύργου υπάρχει μια εντυπωσιακή τοιχογραφία που απεικονίζει την "Είσοδο του Λουδοβίκου IV". Η Isartor είναι ένα από τα πιο φωτογραφημένα αξιοθέατα της πόλης και σηματοδοτεί την είσοδο στην παλιά πόλη από την περιοχή του ποταμού Isar.
Η Isartor είναι η πύλη που μοιάζει περισσότερο με την αρχική της μορφή, αλλά και αυτή έχει υποστεί εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης κατά τον 19ο αιώνα.
Είναι αυτές όλες οι πύλες που είχε διαχρονικά η πόλη ;
Αρχικά η πόλη είχε 5 κύριες πύλες προκειμένου να οχυρωθεί που επέτρεπαν την πρόσβαση στην πόλη.
Η πρώτη οχύρωση του Μονάχου ξεκίνησε να χτίζεται αμέσως μετά την ίδρυση της πόλης, δηλαδή στα τέλη του 12ου και στις αρχές του 13ου αιώνα. Η ολοκλήρωσή της τοποθετείται γύρω στο 1285.
Αυτό το πρώτο τείχος ήταν αναγκαίο για την προστασία της ραγδαία αναπτυσσόμενης πόλης. Όταν, όμως, το Μόναχο επεκτάθηκε ακόμη περισσότερο, χρειάστηκε να χτιστεί το δεύτερο τείχος, τον 14ο αιώνα, για να καλύψει τις νέες ανάγκες της.Οι πύλες ήταν μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου και πιο πολύπλοκου οχυρωματικού συστήματος που περιλάμβανε ψηλούς πύργους, τείχη και περίπλοκες αμυντικές κατασκευές.
Οι σημαντικότερες από αυτές :
- Talburgtor: Η κύρια πύλη της πόλης, που βρισκόταν στη σημερινή οδό Tal.
- Obertor: Στη δυτική πλευρά, αργότερα μετονομάστηκε σε Neuhauser Tor.
- Isartor
- Sendlinger Tor
- Schwabinger Tor
Σημειώνεται ότι εκτός από τις πέντε κύριες πύλες υπήρχαν και λιγότερο σημαντικές είσοδοι, γνωστές ως "Gässlein" (μικρά δρομάκια ή περάσματα).
Αυτές οι μικρότερες πύλες εξυπηρετούσαν κυρίως τοπικές ανάγκες, όπως την πρόσβαση σε συγκεκριμένες περιοχές ή στον ποταμό Ίσαρ, αλλά δεν ήταν οι κύριες είσοδοι για την κυκλοφορία και το εμπόριο, όπως ήταν οι μεγάλες πύλες.
Η δεύτερη οχύρωση της πόλης που χτίστηκε τον 14ο αιώνα, είχε τέσσερις κύριες πύλες που επέτρεπαν την πρόσβαση στην πόλη. Αυτές είναι οι πύλες που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα:
- Karlstor: Η δυτική πύλη, που ονομαζόταν παλαιότερα Neuhauser Tor.
- Sendlinger Tor: Η νότια πύλη.
- Isartor: Η ανατολική πύλη.
- Schwabinger Tor: Η βόρεια πύλη, η οποία καταστράφηκε ολοσχερώς το 1817 .
Το Schwabinger Tor βρισκόταν στη διασταύρωση που σήμερα ενώνει τη Ludwigstraße και την Leopoldstraße, στο σημείο όπου οι δύο δρόμοι χωρίζονται.
Η κατεδάφιση της πύλης Schwabinger Tor, όπως και πολλών άλλων μεσαιωνικών πυλών σε ευρωπαϊκές πόλεις, έγινε για συγκεκριμένους λόγους, καθώς θεωρήθηκε ότι αποτελούσε εμπόδιο στην εξέλιξη της πόλης π.χ. Ανάπτυξη και κυκλοφορία καθώς και το γεγονός ότι οι πύλες είχαν χάσει πλέον την αμυντική τους χρησιμότητα.
Φωτογραφίες: Β. Κ.