Αποχαιρετούμε έναν άνθρωπο σπάνιας αξίας που έζησε τόσο πλήρως, τόσο συνειδητά, τόσο ουσιαστικά μέχρι την τελευταία στιγμή.
Ο νομικός — ο επιστήμονας — ο δάσκαλος
Στα χρόνια της ενεργού δράσης του, ο Σπύρος δεν υπήρξε απλώς ένας επιτυχημένος δικηγόρος. Υπήρξε αυτός που έθεσε τα πρότυπα. Με επιστημονική αυστηρότητα, μεθοδική προσέγγιση και ενδελεχή έρευνα, μετέτρεπε κάθε υπόθεση σε πράξη ουσιαστικής δικαιοσύνης. Η εκπροσώπηση των εντολέων του δεν ήταν ποτέ τυπική — ήταν συστηματική, τεκμηριωμένη και κυρίως ανυποχώρητη.
Η επιρροή του εκτεινόταν σε γενιές νομικών. Πολλοί από αυτούς που σήμερα κατέχουν εξέχουσες θέσεις στον χώρο του δικαίου έχουν διαμορφωθεί — συνειδητά ή ασυνείδητα — από τον τρόπο που εκείνος σκεφτόταν και εργαζόταν. Ακόμα και οι αντίδικοί του τον αναγνώριζαν: για τη σκοπιμότητα των επιχειρημάτων του, για την οξυδέρκεια με την οποία διέκρινε το ουσιώδες μέσα από το σύνθετο, για τη ψυχραιμία που διατηρούσε ακόμα και σε δύσκολες στιγμές — και την αξιοποιούσε για να εξαντλεί κάθε δυνατότητα επίτευξης του καλύτερου αποτελέσματος.
Παράλληλα, με το ίδιο επιστημονικό πάθος, εντρύφησε στην ελληνική ιστορία και μελέτησε σε βάθος τη θεωρία του δικαίου — διότι για εκείνον, η γνώση δεν είχε σύνορα.
Ο άνθρωπος — ο σύμβουλος — ο οξυδερκής παρατηρητής
Πέραν της επαγγελματικής του ιδιότητας, ο Σπύρος ήταν ένας εξαιρετικός σύμβουλος στην πραγματική ζωή. Η πνευματική του διαύγεια και η ευελιξία του δεν τον εγκατέλειψαν ποτέ. Μέχρι τις τελευταίες μέρες του, γνώριζε με ακρίβεια ό,τι συνέβαινε στην κοινωνία του Μονάχου — καλύτερα ακόμα και από τον πλέον έμπειρο δημοσιογράφο — και είχε τη σπάνια ικανότητα να προβλέπει τις εξελίξεις εκεί που άλλοι έβλεπαν μόνο παρόν.
Ήταν βαθύτατα διορατικός. Είχε πάντα συνολική εικόνα ακόμα και για τα πλέον σύνθετα ζητήματα — ιδιότητα που τον ξεχώριζε και που τον καθιστούσε ανεκτίμητο τόσο ως επαγγελματία όσο και ως άνθρωπο.
Ο Σπύρος και το Ίδρυμα Palladion
Η συμβολή του στο Ίδρυμα Palladion δεν περιορίστηκε στη συμμετοχή του στην ίδρυσή του. Παρέμεινε ουσιαστικά παρών σε όλη αυτή την πορεία — δίπλα στο Διοικητικό Συμβούλιο, ως στήριγμα, ως συνομιλητής, ως φάρος σκέψης. Ακόμα και τον προηγούμενο μήνα, υπέβαλε με ακρίβεια και οξύνοια τις προτάσεις του για μια επιτυχή νέα κατεύθυνση του Ιδρύματος. Το έκανε, όπως πάντα, με την ίδια σοβαρότητα και αφοσίωση που χαρακτήριζε ολόκληρη τη ζωή του.
Αυτό που θα θυμόμαστε
Θα θυμόμαστε:
το χιούμορ του και το παιχνιδιάρικο χαμόγελο ενός αιωνίως νέου — αυτού του χαμόγελου που κανείς δεν μπορούσε να αντισταθεί,
το αποφασιστικό, διεισδυτικό βλέμμα ενός επιστήμονα και ανθρώπου που γνώριζε την αξία του λόγου και της σκέψης,
τη βαθύτητα και τη γαλήνη ενός σοφού — ενός ανθρώπου που είχε δει πολλά, κατανόησε περισσότερα, και ποτέ δεν έχασε την ηρεμία του.
Στη σύζυγό του Brigitte
Στεκόμαστε με σεβασμό και αγάπη δίπλα στη σύζυγό του, Brigitte, η οποία με αφοσίωση, δύναμη και αγάπη στάθηκε στο πλευρό του σε κάθε βήμα — διαμορφώνοντας ουσιαστικά όχι μόνο την επαγγελματική αλλά και την ανθρώπινη πορεία του. Ήταν η σταθερή παρουσία που έκανε τα πάντα εφικτά.
Αντίο, Σπύρο!
Μας χάραξες όλους ανεξίτηλα. Η μνήμη σου θα μείνει ζωντανή για πάντα, στο έργο σου, στους ανθρώπους που επηρέασες και αγάπησες, στις αξίες που μας δίδαξες